نگاهی به موضوع در هنر
هنر بیان مشخص، شخصی شده و رنگ آمیزی خاص یافته مضمون های ادراکی- فکری - حسی- عاطفی انسان است از دیدگاهی خاص، در قالب سبک و شیوه ای معین و بر مبنای مکتب فکری - عقیدتی - ذوقی هنرمند، برای نشان دادن و شناساندن و تبیین واقعیت ها و حقیقت های هنری و زیبایی پردازانه زندگی انسانی، یا در جهت تغییر دادن و تکامل واقعیت های نامطلوب غیرانسانی، در راستای حقیقت های مطلوب انسانی، بر مبنای موازین و معیارهای زیبایی شناسانه و زیبایی پردازانه و در چهارچوب یک زمینه مشخص یا به اصطلاح یک طرح و پیرنگ از پیش طراحی شده.
موضوع هنر، شاید مهم ترین عنصر هنری است و در بررسی هنر یا یک اثر هنری نخست باید به موضوع آن توجه کرد و آن را بررسی نمود.
در ارتباط با موضوع در هنر توجه به مورد های زیر دارای اهمیت بنیادین است:
ارتباط موضوع با زمینه اثر
ارتباط موضوع با مضمون و محتوای اثر
ارتباط موضوع با شکل و فرم اثر
نحوه بیان موضوع اثر
اهمیت موضوع در زمان و مکان خاص
اهمیت موضوع در زمان ها و مکان های دیگر
در نحوه برخورد با موضوع اثر هنری توجه به مسائل زیرین دارای اهمیت ویژه است:
موضوع یا موضوع های اثر هنری : آن چه خود هنرمند خواسته بیان و مطرح کند - آن چه در اثر هنری او بیان و مطرح شده است.
زمینه یا بستر اثر و نحوه جاری شدن موضوع در این بستر
جنبه های شناختی اثر هنری و انواع شناخت هایی که اثر هنری ارائه کرده است
نحوه برخورد با موضوع در اثر هنری: برخورد اندیشه ای - برخورد عقیدتی - برخورد احساسی - برخورد عاطفی
در بحث نحوه نگرش هنرمند به موضع ها و زمینه های اثر هنری، توجه به مسائل زیرین دارای اهمیت اساسی است:
بینش و نگرش هنرمند در ارتباط با موضوع اثر
بینش ارائه شده توسط هنرمند در اثر
بینش عینی ارائه شده در اثر
ارزیابی جنبه های بینشی اثر هنری در ارتباط با موضوع اثر.
هم چنین نحوه پرداخت و بیان موضوع در اثر هنری دارای اهمیت زیادی است و در این راستا باید فرم و پرداخت، ساخت و بافت اثر هنری، زبان و بیان و تکنیک های به کار رفته در این حوزه ها مورد مطالعه قرار گیرد و بررسی شود.
سبک و استیل اثر هنری، جنبه های مستقل و نو در اثر هنری، ابداعات و نوآوری های اثر هنری، تقلید ها و تحت تاثیر دیگرهنرمندان و آثار هنری شان قرار گرفتن ها، از موضع های مهم قابل پرداخت در این حوزه است.
توجه به نوع اثر هنری از منظر موضوع اثر و ویژگی های نوع اثر نیز موضوع مورد بحث مهم دیگر در ارتباط با موضوع اثر هنری است: جنبه های ترقی طلبانه - تعالی جویانه - انتقادی و هجو آمیز - جنبه های پست و والا، زشت و زیبا، و بد و نیک در اثر هنری، جنبه های تفریحی و سرگرم کننده، تجاری، هیجان انگیز در اثر هنری - آثار هنری منحط و انحطاط در هنر، از مهم ترین موضوع های قابل بحث در این حوزه است.