روش هنری- سبک هنری- شیوه هنری
اسلوب هنری یک مقوله مشخص تاریخی است. در دوره های گوناگون رشد هنر، یا حتی در دوره ای یگانه، روندهای گوناگونی از روش های آفرینش در سمت و سوهای، مختلف، حتی متضاد و متقابل، جریان یافته اند. البته هر روش یا اسلوب هنری آفرینش، قوانین عام تکامل هنری را بازتاب می دهد، ولی روش های گوناگون هنری از آن جهت مورد توجه قرار می گیرند که پرتوهای خاص خویش را بر موضوع ها و مضمون های اصلی آفرینش می افکنند، پرتوهایی که با پرتوهای ناشی از روش های دیگر متفاوت است.
هر روش آفرینش هنری راه حل خاص خود را برای مسائلی که در برابر هنر قرار می گیرد، ارائه می دهد. مهم ترین موضوع های مورد توجه هنر کدامند؟ کدامین پدیده های زندگی واقعی باید در هنر بازآفرینی شوند؟ ماهیت تعمیم های هنری چیست؟ ابزارهای بیانی هنر کدامینند؟ هنر چه هدف هایی را دنبال می کند؟ هدف آفرینش هنری که استانیسلاوسکی آن را « هدف عالیه» می نامد، چیست؟
سبک و اسلوب هنری در نحوه پاسخ دادن به این پرسش ها و چگونگی یافتن راه حل برای این معضلات، معنی پیدا می کند و مشخص می شود.
« روش هنری مجموعه ای از اصول آفرینش هنری است که یک هنرمند در فرایند گزینش ، چینش، پردازش، تعمیم و تصویر پدیده ها و امور برداشت شده از زندگی در تصویرهای هنری، به عنوان نقطه شروع، از آن ها آغاز می کند. این« مجموعه اصول» به شکل تعریف های مجرد منطقی یا توضیح های مبتنی بر مفاهیم نیستند. روش هنری که برای هر نوع فعالیت آفرینشی از اهمیت متدولوژیک برخوردار است، در عین حال یک موجود ملموس استه تیکی نیز می باشد که در ارتباط و پیوند با مصالح به کار رفته در هنر، یک ملاک هنجاری پدید می آورد و وسیله ای برای تعمیم کنکرت روش هنری برخورد خاص به موضوع هنر یا واقعیت بازتاب یافته در هنر است ،که برای آن موضوع یا واقعیت، تمثیل هنری فراهم می سازد.»
« سبک عبارت از نظام یا اصلی است که به وسیله آن شکل معنی دار یا بیان هنری سامان و سازمان می یابد.»
« شیوه هنری عبارت از مجموعه ای از مشخصه های فردی و یگانه است که به اثر هنری ماهیتی منحصر به فرد و فردیت یافته می دهد و آن را یکتا و یگانه می سازد. شیوه هنری امضای صاحب اثر هنری و شناسنامه اثر هنری است که مهر و نشان صاحبش را به طور تمام و کمال برخود دارد.»
روش هنری جدا از سبک هنری، یا مستقل از شیوه یکتا و یگانه آفرینش هنری وجود خارجی ندارد. همان گونه که شیوه یا سبک جدا از روش قابل تصور نیست. روشن است که رابطه روش هنری با سبک هنری، و سبک هنری با شیوه هنری، رابطه عام با خاص، و خاص با اخص( منحصر به فرد) است . روش، مفهومی عام و فراگیر است ، مفهومی وسیع تر از سبک است، و شیوه هنری یک هنرمند در آفرینش هنری مفهومی بازهم محدودتر و خاص تر است.
البته بین افراد هنرمندی که نماینده یک روند یگانه هنری هستند، حتی در آثار گوناگون یک هنرمند یکتا، تفاوت های عمده و قابل توجهی وجود دارد. و هم چنین در آثار هر هنرمندی توجه به اصول گوناگون آفرینش هنری و روش ها و سبک ها و شیوه های هنری گوناگونی دیده می شود، و هر هنرمندی تا حد معینی از هر روش و سبک و شیوه هنری را در هر اثر هنری خاص خود بروز می دهد، که توجه به این گوناگونی ها شایان اهمیت ویژه است . اما نمی توانیم به صرف این گوناگونی ها و تنوع ها، بررسی روش و سبک و شیوه هنری یک اثر هنری را موقف و متوقف کنیم و نسبت به آن ها رویکرد آنتی تیپولوژیک و ضد نوع شناسانه در پیش بگیریم، درست بر عکس، همیشه باید بازتاب و تجلی خصایص عام را در این یا آن شکل خاص طرف توجه و تاکید قرار دهیم و به جنبه های غالب و اساسی روش هنری - سبک هنری و شیوه هنری یک اثر هنری ، یا آثار یک هنرمند التفاوت کنیم و به آن بپردازیم.